Наша анализа за сајбер-безбедноста

Во 2026 година сајбер-инцидентите повеќе не се изолиран ИТ проблем, туку директна закана за континуитетот на работењето, довербата на клиентите/граѓаните и законската усогласеност. Нападите се пофреквентни, поавтоматизирани и почесто насочени кон организации со ограничени ресурси, што е карактеристично за голем дел од домашниот пазар.

1. Контекст: зошто сајбер-безбедноста стана „основна инфраструктура“

Во 2026 година сајбер-инцидентите повеќе не се изолиран ИТ проблем, туку директна закана за континуитетот на работењето, довербата на клиентите/граѓаните и законската усогласеност. Нападите се пофреквентни, поавтоматизирани и почесто насочени кон организации со ограничени ресурси, што е карактеристично за голем дел од домашниот пазар.

2. Состојба на македонскиот пазар: што реално гледаме на терен

Според нашето искуство со домашни компании и институции, најчестите слабости се:

  • неажурирани системи и недоволен patch management,
  • слабости во е-пошта безбедност (phishing, лажни фактури, компромитирани лозинки),
  • недоволна сегментација на мрежа (една мрежа „за сè“),
  • недефинирани процедури за инцидент (кој реагира, што се исклучува, како се враќа работа),
  • бекапи кои постојат, но не се тестирани или не се доволно заштитени од ransomware.

Ова создава ризик каде што и „мал“ инцидент може да прерасне во целосен прекин на услугите и оперативна блокада.

3. Зошто имплементацијата на безбедносни софтвери е неопходна (а не избор)

За домашните организации, најсилниот аргумент не е „страх“, туку прагматичен деловен интерес:

  • помал ризик од прекин на работа (оперативна стабилност),
  • намален финансиски удар од инцидент (враќање системи, загубени денови, дополнителни услуги),
  • поголема доверба кај клиенти и граѓани,
  • подготвеност за усогласување со современи политики, стандарди и јавни набавки што сè почесто бараат безбедносни мерки како услов.

4. Практичен пристап за Македонија: почеток од најкритичниот слој

Во услови на ограничени буџети и кадар, најефикасен модел е фазна имплементација:

  • најпрво да се постави основната линија на одбрана,
  • потоа да се зајакнат уредите, корисниците и процесите,
  • па на крај мониторинг и контроли на „повисоко ниво“.

Токму затоа, мрежната заштита е природниот прв чекор за најголем дел од компании и институции.

5. Индиго Сафе (GoSafe) како основа за сајбер-безбедност кај домашни организации

За домашните компании и институции, основата на сајбер-безбедноста започнува со периметарска заштита и контрола на сообраќајот, а токму тука Индиго Сафе (GoSafe) фиревал обезбедува стабилна и проверена линија на одбрана.

Со Индиго Сафе (GoSafe) организациите добиваат практичен безбедносен слој кој овозможува:

  • контрола на пристап и политики за безбедност,
  • сегментација на мрежата (одвојување критични системи),
  • безбеден далечински пристап (VPN) за работа и поддршка,
  • намалување на ризици од неовластен пристап и мрежни напади,
  • централна точка за управување и јасна видливост над мрежниот сообраќај.

Ова е особено значајно за институции со чувствителни податоци (здравство, образование, општини) и компании со 24/7 потреба за стабилност.

6. Препорачана рамка за имплементација (кратко)

Нашата препорака за брз и реален напредок е:

  • Фаза 1: Индиго Сафе (GoSafe) + основни политики + сегментација на клучни сегменти
  • Фаза 2: Endpoint заштита + ажурирања + е-пошта заштита + бекап политика и тестирање
  • Фаза 3: централизирано логирање/мониторинг + процедури за инциденти + периодични безбедносни проверки

7. Заклучок

Македонскиот пазар веќе влегува во период кога сајбер-безбедноста ќе биде стандарден услов за нормално функционирање, партнерства и јавни набавки. Затоа, нашата позиција е јасна: потребен е фазен, реален и одржлив модел на заштита, каде што „основниот ѕид“ започнува со Индиго Сафе (GoSafe) фиревал, а потоа се гради целосна безбедносна култура и техничка подготвеност низ целата организација.